Nieuw.us | Nieuwe spiritualiteit overschat

Counter

Nieuwe spiritualiteit overschat
Thu. 19/05/11 — Lodewijk Den Breejen
Nederlands Dagblad 19 mei 2011

Nieuwe spiritualiteit overschat

Vormen van nieuwe spiritualiteit buiten het traditionele christendom hebben in ons land geen kentering gebracht in het secularisatieproces.

Dat stelt Joep de Hart, wetenschappelijk medewerker van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), in het boek Zwevende gelovigen (uitgeverij Bert Bakker, Amsterdam) dat donderdag wordt gepresenteerd. Daarin onderzoekt hij vormen van oude religie, vooral het afkalvende christendom, in relatie tot de opkomst van nieuwe vormen van spiritualiteit. Daarbij kan gedacht worden aan een holistische visie, persoonlijke belevingen en het volgen van spirituele cursussen. Maar ook aan astrologie, helderziendheid, spiritisme en het bezoeken van paranormale beurzen.

De Hart keert zich tegen collega’s die de opleving van spiritualiteit duiden als desecularisatie, hertovering, een terugkeer van het heilige, of zelfs als ‘de wraak van God’. In populaire taal: de gedachte dat het religieuze weer helemaal in zou zijn.

Veel alternatieve spiritualiteit is gericht op zichzelf en niet op een ‘andere, beslissende, buitenzintuiglijke werkelijkheid’. Haar populariteit moet niet overschat worden, bovendien is de invloed op de samenleving beperkt, aldus De Hart, sinds kort bijzonder hoogleraar aan de Protestantse Theologische Universiteit.

Minderheden
Het gaat om minderheden, qua ‘omvang onvoldoende om de leegloop bij de grote kerken te compenseren, zodat er per saldo van een erosie van religie gesproken moet worden’.

In tegenstelling tot het kerkelijke christendom is de nieuwe spiritualiteit nauwelijks georganiseerd. Zij is een losjes samengesteld conglomeraat aan denkbeelden en praktijken, vindt de onderzoeker.

Hij ziet haar eerder als een verdere stap binnen het secularisatieproces omdat alternatieve spirituelen zich nog sterker dan niet-religieuzen aanpassen aan de seculiere wereld. Het gaat om je goed voelen, emotionele sensaties en een bevredigende manier van functioneren in de profane wereld. Een goede gezondheid, zelfvertrouwen, voorspoed en warmte en ondersteunende relaties zijn niet meer het ‘bijproduct van godsverering’, maar doelen waar expliciet naar gestreefd wordt.

Tussen 1950 en 1980 was nieuwe spiritualiteit, vooral via het destijds populaire newagedenken, nog een maatschappijkritische stroming die zich afzette tegen dogmatisch christendom, materialisme en bureaucratische instituties. Daarna viel de stroming uiteen in een subcultuur van maatschappijhervormers en mensen met individuele spirituele interesse. Nieuwe spiritualiteit veralgemeniseerde. Een scherp onderscheid tussen het traditionele christendom en alternatieve spirituele vormen is niet te trekken, zegt de SCP-medewerker. Veel mensen binnen de kerken houden zich ermee bezig. Het holistische gedachtegoed – mens, dier, plant, alles is met elkaar verbonden – heeft brede ingang gevonden: niet alleen in de kerk, ook in de zorg, de medische wereld, het onderwijs, het bedrijfsleven en in de media.
Log in om een reactie te plaatsen.
Inloggen

Gebruikersnaam:

Wachtwoord:


Registreren
Wachtwoord vergeten
Account activeren
Wie is er online
Er zijn op het moment 0 gebruikers online
Recente blogposts
Meer
Recente reacties