Nieuw.us | CDA en PVV een worsteling

Counter

CDA en PVV een worsteling
Thu. 21/04/11 — Lodewijk Den Breejen
NEDERLANDS DAGBLAD 8 APRIL 2011

door: PIET H. de JONG

Waarom CDA nog wel even worstelt met PVV

In de jongste editie van het partijblad 'Christen Democratische Verkenningen' staat de vraag centraal of samenwerking met populisten goed uitpakt. Zal het CDA erin slagen de PVV in te kapselen in het democratische systeem? Of houdt de PVV het CDA (en de VVD) in gijzeling om ze electoraal op te peuzelen?

De christendemocratische minister Piet Hein Donner staat welgemoed in dit dilemma. Met een zekere robuustheid poneert hij in Christen Democratische Verkenningen een stelling, die wetenschappelijk echter aanvechtbaar is. Donner zegt dat de uitgangspunten van de christendemocratie voorschrijven dat populisme niet bestreden moet worden door confrontatie, afwijzing en uitsluiting. Waar mogelijk moet samenwerking worden gezocht 'om zo de kiezers die door populistische stromingen worden aangetrokken, te overtuigen dat hun zorgen en vrees recht gedaan worden op een wijze die recht doet aan belangen en de waardigheid van anderen'.

Donner lijkt ervan uit te gaan dat wanneer een populistische partij (heel) groot is, er vanuit democratisch oogpunt mee samengewerkt moet worden.

Is dat zo? In Belgi hebben de gevestigde partijen een zogeheten 'cordon sanitaire' gesloten om het Vlaams Blok/Belang buiten het regeerkasteel te houden. Lange tijd groeide de partij van Flip Dewinter stug door, maar in 2007 zette de electorale neergang in.

Naar rechts
De CDA-bewindsman spreekt in het partijblad verder over de terechte zorgen van burgers, die zijn partij oppakt en vorm geeft in beleid.

Ook daar valt wel wat tegen in te brengen. Politicoloog Sarah de Lange heeft de opkomst van radicaal rechtse populistische partijen in Europa geanalyseerd, evenals de reactie daarop van de gevestigde partijen. Haar conclusie: de gevestigde conservatieve, liberale en christendemocratische partijen zijn naar rechts opgeschoven. Zo zijn er op het gebied van immigratie en integratie nu meer ideologische overeenkomsten met populistische partijen dan voorheen.

Dat is een herkenbaar beeld, ook voor Nederland. Door gedeeltelijk het programma van de populistische bewegingen over te nemen, denken de gevestigde partijen het verloren gegane kiezersvolk terug te winnen. Maar, aldus De Lange, het gevaar van deze 'accommodatiestrategie' is eerder dat kiezers denken dat het origineel beter is dan de kopie. Je wint geen kiezers terug door de populisten na te apen.

Dan is er nog een studie van historicus en populisme-kenner Koen Vossen naar het inkapselen van populisten: door hen in het democratische systeem te trekken, zouden ze vleugellam worden.

Deze strategie paste het CDA (met de VVD) in 2002 succesvol toe toen de LPF, de beweging van Pim Fortuyn, in de regering werd opgenomen. Het kabinet kwam na drie maanden ten val en het was over en uit met de LPF.

Vossen meent echter dat de theorie van de inkapseling voor de PVV niet opgaat: de partij van Geert Wilders is kwalitatief sterker en duurzamer dan populistische voorgangers als de CD en de LPF. Bovendien is Wilders een niet te onderschatten politiek talent dat zich niet laat inkapselen.

Uitsluiten
Dan is er ng een belangrijke tegenwerping tegen Donners redenering. De CDA'er gaat uit van de redenering dat zijn partij geen andere, democratische partijen uitsluit. Inderdaad pacteerde het CDA in 2010 met de PVV en kreeg daar toestemming voor van het partijcongres. Nu functioneert de PVV binnen het democratisch bestel en doet volop mee aan de wet- en regelgeving.

Maar er valt meer te zeggen, meent Paul Lucardie, als politicoloog aan de Rijksuniversiteit Groningen eveneens een kenner van het populisme. Populisten hebben twee gezichten: naast het democratische een autoritair gezicht. Het typisch populistische idee dat populisten de 'volkswil' vertolken, heeft als gevaar dat met de idee dat het volk n is, er geen ruimte is voor verscheidenheid van opvattingen. Een visie die uiteindelijk leidt tot een 'meerderheidsdictatuur'.

Lucardie trekt een vergelijking met het vingerhoedskruid. Een beetje ervan kan heilzaam werken, neemt men er te veel van dan is de werking dodelijk voor het hart. 'Een zwakke dosis populisme kan heilzaam werken voor het hart van de democratie, maar een sterke dosis is gevaarlijk en giftig.'

Waagstuk
Wie zo de tegenargumenten van de verschillende politicologen op Donners boude bewering overweegt, moet wel vaststellen dat het regeren met de PVV vr alles een waagstuk is.

Donner kan tegenwerpen dat zijn gelijk nog bij verkiezingen bewezen kan worden, maar CDA'ers die samenwerking met de PVV afkeuren, hebben minstens zo sterke, zo niet sterkere papieren. Vorige week had Vrij Nederland een interview met ex-CDA-onderhandelaar Ab Klink. Hij waarschuwde zijn partij nog een keer voor het continueren van de macht ten koste van alles. Mede-onderhandelaar Maxime Verhagen taxeerde vorige zomer dat verder regeren voor het CDA goed zou zijn, Klink zag er geen heil in. In het interview zegt hij: 'Ik sluit overigens niet uit dat mijn taxatie trefzekerder was dan de zijne (Verhagen, red.), dat dit een onwerkbare constructie blijkt te zijn voor het CDA. De tijd zal het leren.'

Dat lijkt een wat berustende opmerking van Klink, maar het geeft precies aan dat de spanning van het regeren van het CDA met de PVV volop blijft bestaan. De waarnemingen en analyses van de politicologen zullen het CDA, in al zijn geledingen, dan ook niet gerust stellen.
Log in om een reactie te plaatsen.
Inloggen

Gebruikersnaam:

Wachtwoord:


Registreren
Wachtwoord vergeten
Account activeren
Wie is er online
Er zijn op het moment 0 gebruikers online
Recente blogposts
Meer
Recente reacties